KAZAKİSTAN'IN BALKARYALI RESSAMI
Guliyev'in çalışma tarzı diğer Modernist-Ressamlardan belirgin bir şekilde farklılık arz eder. Güzel Sanatlar alanındaki otoriteler onun eserleri hakkında tartışmalara girseler de, eserleri her zaman fark edilmekte, ekseriyetle büyük bir beğeniyle takdir edilmektedir. Yüksek tirajlı dergilerin sayfaları onun çalışmalarıyla dolup taşmakta, büyük bir rağbet görmektedir.
Şamil'in babası Majit, Kabardin-Balkar Radyo ve Televizyonunda çalışmış, farklı çağlardaki resim ustalarının eserleriyle çok yakından ilgilenen, sanata çok değer veren entelektüel bir insandı. Babası Şamil'i çocuklar için olan Güzel Sanatlar 0kulu, Resim bölümüne kaydettirmişti. Orada Şamil'in yeteneğini fark ederler ve bu yeteneğini geliştirebilmesi için ona fırsatlar sunarlar. Şamil daha sonra Almatı Güzel Sanatlar Yüksek Okulu Resim Bölümüne devam eder ve Tiyatro-Resim Enstitüsünden mezun olur.
Şamil, kendisinin özgün sanat hayatının başlarında resim ve grafikle uğraşır. Daha sonra toplumdaki sanat anlayışının değişmesi ölçüsünde, o da kendi tarzını yavaş yavaş değiştirmeye başlar. Eserlerinde sanatsal anlamda, o güne kadar meslektaşlarında görülemeyene ulaşmak için çabalar. Ortaya koyduğu çalışmalarına baktığımızda, kendi orijinal stilini bulduğunu büyük bir cesaretle söyleyebiliriz. Çok ilginç görünse de, eserlerini oluştururken sıklıkla, alışılmış bir ürün olan -şişelerden faydalandığını görürüz.
İlk bakışta çok basitmiş gibi görünse de, Şamil'in çalışmalarında insanları endişeye sürükleyen, hayata dair sorunların,cevaplarını bulmaya çalıştığını görürüz. Bu esasa dayanılarak oluşturulan ‘Çerepaha' (Kaplumbağa), ‘Korova' (İnek) adlı eserlerin, insana hayatın niçin verildiğini, basit ve huzurlu bir kurguda hayatı anımsamamız gerektiğini çağrıştırdığını görürüz. İkinci olarak, sanatçı çöplüklere atılmış olmaları gereken şişelere tamamen farklı bir içerikle hayat vermektedir. İşte bu malzemeden bir insan sureti ve bir yaşam kurmuştur. Şamile göre gerçek bir ressam kendi bakış açısını tek bir yönde kullanarak sınırlandırmamalıdır. Ressam sanatsal yaratıcılığın bütün türlerini denemelidir.
Yakın zamanlarda Kazakistan da Şamil'in, ‘Turan'ın Posta Pulları', isimli çalışmalarının yer aldığı koleksiyonu sanatseverlerin beğenisine sunuldu. Birçok sanatsever de beğeniyle bu çalışmayı yakından izledi. Koleksiyon Almatı'nın en prestijli galerilerinden biri olan ‘Tengri-Umay' galerisinde gösterime açıldı. Bu sergiyle eş zamanlı olarak Kazakistan Milli Bankasının dergisi ‘Vash Kapital', Guliyev'in koleksiyonundan kesitlerle birlikte, onun hakkında bir makaleyi kendi sayısında yayımladı. 21 tane ‘Posta Pulu'nun bulunduğu bu koleksiyonda, çok iyi bildiğimiz Turan düşüncesinin tarihi anlatılmaktadır. Ayrıca bu koleksiyon, eski Türk Halklarının gelişme süreci, Nart destanlarındaki Kahramanların tasvirleri, ve bu medeniyetin oluşumundaki önemli şahsiyetleri betimlemektedir. Bütün bu çalışmalar 91 cm uzunluğunda, 65 cm enindeki kiyiz(keçe) üzerine işlenmiştir. Şamil çalışmalarında, rengarenk boncuklar, ince kalaylanmış kağıtlar, renkli iplikler, farklı boyalar ve yün den faydalanmıştır. Şamil'in ‘pul'larında eski devirdeki Karaçay-Balkarların, Bereket Tanrısı Erirey'e sunulan kurbanların (bu kurbanlar genellikle büyükbaş hayvanlardır), dua merasimi ve törenlerin yansıması görülür.
Çalışmalarına baktığımızda eser sahibinin, Türk Halklarının gelenek ve göreneklerini çok iyi tanıdığını görürüz. Bu koleksiyonda bir zamanlar Türk Halklarının yeryüzünün en güçlü halkları olduğunun altını çizilerek, betimlenmektedir.
Şamil'in ismi Rusya Bölgesinde de gayet iyi bilinmektedir. Moskova'da her sene geleneksel olarak düzenlenen Sonbahar sergilerinde, onun eserleri de sergilenmektedir. Ancak maalesef, kendi yurdunda Guliyev'in çalışmaları çok iyi bilinmemektedir. Kendi deyimiyle günün birinde, Kabardin-Balkar, Kraçay-Çerkes'te sergiler düzenlemek onun en büyük hayalidir.
(Makalenin hazırlanmasında ‘Zaman' Gazetesinin 29.07.04 tarihli basımından faydalanılmıştır)
14-10-2004
Rusça aslından çeviren: isazade
e-mail : isazade@hotmail.com
Kaynak : www.elbrusoid.org