<< Saylangan Cazuvla
 

CILI HAPARLA

Sensiz

Tögerekni bir tukum, bir türlü şoşluk bashandı. Caşau'nu türlü-türlü betli etüvçü oyumla tas bolgandıla. Kök da çuvak tül, hans da caşil tül, kün da cıltıravçusuça cıltıramaydı. Caynı çillesinde sanımı suvuk kaltıravuk küçlegendi. Caşavuma magana berdirüvçü sezimlerim, kırau' urgança, mu'al bolgandıla. Közlerimi, cüregimi da, ança cılnı tolturub turgan sıfatıñgı, tıyarga madar tabmay kaldım. Endi va boş bolgan ornun hatersiz suvuk ayaz taraydı. Ança cılnı kesime tayançak etib, bazıb turgan süymeklik öldü. Sıñgan kölekgemdi cer üsünde cürügen. Endi anñga can kirib, caşau'ga uçundurgan ciltin kaytır mı kaydam...


Cılıu' izley

Suu'uk...

Üyde da, cürekde da, cılıu' tabalmay, künnü bir tayakçıgın köralsam deb, balkonñga çıkdım...

Alay a Suu'uk da, mamukça ariuv, kirsiz tuvanda, elni başında kaya-ranlaga kirib, çulgana-çulgana, kesin tau'laga ışıy, cılıu' izley aylana edi.

Aşhı umutla bla caşathan süymeklik...

Ekisi bir-birbirlerine tübeşmez zamanlarında tübeşdile. Bügünñge deri keslerini caşau' colların bir-birsiz süre kelgenlege ne zat çurum boldu alay tübeşirça?

Alay a, ne kelsin, Ayşatnı eki ariuv ullu kara közünden atılıb çıkgan «sadak okla» kelib cüregine kalay açı cara salganların añgılamay kaldı Aznaur. Ayşat bla kuanç'ları, caz başını ariu'luguna uşadı da, ekisi da tögerekni ay da, kün da, culduzla da birça carıthan bir başha duniyaga tüşüb kalgança boldula. Bu halga muthuz türsün bergen, har ozgan takıyka, alanı bir-birinden ayrırga aşıkgan edi...

Zaman ozdu. Cılnı seyir çagı –kaç tabigatha iye boldu. Terekleni capırakları türlü-türlü boyau'lu suvlanı içib, cankılıç türsün aldıla. Terekleni butaklarından ıçhınıb, başlarına erkinlik tabhan çapırakla, bir kesekni hau'ada uça kelib, cerge töşeledile. Şindikde olturub, alaga karab turgan Ayşatnı kulagına, çapırakla, köl ete, bir zatla şıbırdagança eşitiledi. Ala bla uşak eterge izlegenin añgılab, Ayşat, tögeregine seskekli karab, kişini körmegeninde, bir kesek kesin basadı. Alay bolsa da, başın küçleb turgan au'ruv sagışladan kutulalmaydı. Annı bu bolumdan çıgarlık sıñgar da Aznaur'nu avazı edi. Ol avaznı bılayda eşitmezligin añgılasa da, cüregi: « eşitirikme, eşitirikme » deb añgısın cenñgerge küreşedi.

Canı dıgalas etib tebrese, kesine ne cerde, ne kökde orun tabmay, koluna kalamnı aluvçu Ayşat, bügün anı boluşuruna da iynanmaydı. Bolmaganında, sumkasından (çantasından) bek süygen cazuvçusu akılman Batçalanı Mussanı kitabın çıgarıb okub başlaydı:

...

Sañga bara turlukma men
Turnala bla, ayaz bla, bulut bla.
Kaç! kelgenley.

Köm-kök kökde,
Ak turnala uçsala, kökge karab,
Turnalanı sanay tur,
Karaçaydan cazgı celle ursala,
Sen alaga baş költürüb karay tur !

Bizden uçub, ak bulutla
Bashan taba au'sala.
Sen alaga baş költürüb karay tur!

Bara-barıb, cañgur bolub, cau'sala.
Kaçıb ketmey, bir kesekni alay tur!...

Cüregi, kürşou'lagan temir tuzakdan bir kesek boşlanñgança bolub, Ayşat es cıyganında: «Anna, Anna, kel üyge barayık», -deb caşçıgı üsüne örge süelib tura edi.

/Kubadiylanı Leyla/


Süymeklik Cilâmukla

Kalay seyirdi: adam bir gitçe zatçıkdan em nasıblı, neda em nasıbsız bolurga boladı. Men da alayma. Sen, ışara menñge karay, oynay-küle söleşseñg, men ol kün em nasıblı adamma, keçe da tınçlıklı cuklayma, Alay a...

Bilemise, bir-bir közüvde cüregimi kalay kıynaysa? Asırı kıynalgandan ne keçe cuku, ne kündüz tınçlık tabalmayma. Ma bügün da alayma. Kim biledi, ne bla canıñga tiygen bolurma, ne bla kıynaganma...

Kalay açuvlu bolasa sen bir-birlede. Nek? Nedi seni canıñga tatıb, menñge kıyık söleşdirgen? Nekdi caşau' bılay hatersiz. Men seni kemsiz süeme. Birinçi körgen künümden beri cüregim seni bladı. Sen a meni tüz teñgça körese, açuvlansañg, cüregimi kıynaysa. Etme alay.

Bilemise, sen menñge bügün tik cuu'ab bergeninñgde, meni kalay cılarım kelgen edi. Seni katıñgdan ketgenimley, cilâgan da ettim. Teñg kızım, esleb, erlay añggıladı, alay a cuk da aytalmadı. Biledi ol meni cürek auruu'umu, añgılaydı, alay a cuk bla boluşalmay tıñgılaydı.


Men a cilâmayma...

Süymekligimi issi cilâmukları betimi küydüre, enişge sarkadıla. Terezeden karayma. Köz allımda sen süe'lese. Ol ariu' kara kaşlarıñgı açuvlu tüyüb, teñgleriñge hını karaysa. Bir-birde akırın külese, alay a kara közleden açuv çaçılmaydı, ketmeydi. Nedi seni canıñgı kıynagan? Nedi açuvlu etgen? Canım, altınım, ayt meñgge. İynan, añggılarıkma, keçerikme. Cüregimi bıllay bir ezme... Ma entda sen ışardıñg. Men da cılay turganlay ışarama. Canım, kıynalganımı bir kör...

Ogay, ogay, men senñge cilâmuklarımı körgüzürük tülme.

Köz allımdan tas bolduñg. Entda cilâyma. Alay a... sen oramtın kele turasa. Bizge kele bolur musa? Ogay, ketdiñg ötüb...

Entda cilâyma. Kayt!... Kayt ızıñga, kör cürek cilâu'umu, ber cürek cılıu'uñgu. Kayt!

Endi cilârık tülme.

/Hubiylanı Fatima /


Kaygı tüldü, auruu'du


1.
Aman halim, kucur halim – iynanmau'çulugum. Ne ese da süymeklik degen ñge da alay edim. Teñgça körüb, bagalatıb turgan adamım ol sözün aytsa hak kölünden, ekinçi anı atın sagınmay caşay edim. Alay a issi künnü buzları da eriydile. Seni iynak karamıñgdan meni cüregime da ogur cıluv urub, kesim da ol sezimge bölendim. Künlerimi seni üsüñgden sagışla bla, keçelerimi sen bolgan tüşle bla ötdüre, alay caşab başladım.

Kucur halim uzak ketdi. Öhtem kuşnukuça ötgür cürek. Cüceknikiça iñgil tıpırdaydı seni bir karamıñgdan. Nek ese da senñge kemsiz iynanıb, nasıbımı senñge ışandım. Süygen cürek sañgırau', sokur boladı, degenleri kertimidi, ötürük müdü? Bilmeyme. Seni üçün razıma cüregimi alay sañgırau'luguna.

Cüregiñgi açhan künnü men em nasıblı künñge sanarıkma. Kerti süymeklik bolganın bildirgeniñg üçün, ma bu nasıblı urgan cürek üçün – sau' bol!

2.
Cüregim alınıb keter da, deb korkama bir-birde. Ekibiz ayırılganlı köb bolmasa da, tansıklık kemirgen cürek, kesine orun tabmaydı. Seni atıñgı kaytara, sıfatıñgı köz allımda tuta, tüşümde tansıklay, alay ötdürdüm bu ozgan künleni... Kalay kıyındı bılay caşagan.

-Çıpçık bolub şorbatıñga konub, ertden sayın cırım bla seni üyathay edim.

-Tau celçik bolub allıñg bla oza turga edim.

-Ne da bolga edi da, bügün bılay bir termilmege edim tansıklıkdan.

Sen a meni unutub koygança körünedi közüme. Ahır tübeşüvübüz tüşedi esime. Karamıñg mıdah edi ol kün. Endi kaçantüberbiz kaydam.

Bügün? Tamla, aydan, cıldan...

Kaçan tübesek da bir zatha işeksizme men: kemsiz süygen cürek seni ömürde unuturuk tüldü. Ol seni haman da saklarıkdı. Ol cürekni süe'rge, iynanırga sen üretdiñg. Cürek a ustazın unutmaydı.

Cürek tansıklıkda termilib caşaydı. İynanadı, saklaydı...

3.
Tıñgısız cürekni kaygısı köbge baruvçandı. Ürenñgen edim. Alay a bu kaygı tüldü, au'rudu. Asır ceñgil cugub, endi va sau bolurga unamagan kıyın au'rudu. Tıñgısız cürek a ürenmegen köre edim allay au'ruvga, aradan talay zaman ozsa da, tıñgı tabarga, soruşurga unamaydı. Bu au'ruvdan tazalanırga ürenmezça körünedi. Eşta, süymeklik ömürlükge adamnı üsünde kala bolur...

/Hubiylanı Fatima/


Nalçik, 15.06.2004

http://www.elbrusoid.org

  << artha